Οι τράπεζες προχωρούν σε χαλάρωση των πιστοληπτικών κριτηρίων για τη χορήγηση νέων στεγαστικών, επιχειρηματικών και καταναλωτικών δανείων, αναμένοντας παράλληλα αύξηση της ζήτησης για νέα δάνεια.
Σύμφωνα με την Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων (ΕΤΧ) Ιανουαρίου 2025, που δημοσιεύθηκε από την Κεντρική Τράπεζα Κύπρου, παρατηρείται πιο ευνοϊκή στάση στον έλεγχο των υποψήφιων δανειοληπτών σε σύγκριση με τα προηγούμενα τρίμηνα, κατά τα οποία τα κριτήρια ήταν αυστηρότερα. Εφόσον η τάση αυτή συνεχιστεί, θα είναι η πρώτη φορά από το 2009 για τις επιχειρήσεις και από το 2017 για τα νοικοκυριά που χαλαρώνουν οι όροι χορήγησης δανείων, έπειτα από μακρά περίοδο αυστηροποίησης ή σταθερότητας.
Μείωση Επιτοκίων και Χαλάρωση Κριτηρίων
Η έρευνα δείχνει ότι σε όλες τις κατηγορίες δανείων σημειώθηκε πτώση των επιτοκίων και του τραπεζικού περιθωρίου, τόσο για τα συνήθη όσο και για τα δάνεια υψηλότερου κινδύνου. Η γενικότερη χαλάρωση των όρων αποτυπώνει την εκτίμηση των τραπεζών ότι ο κίνδυνος έχει μειωθεί. Παράλληλα, ο ανταγωνισμός μεταξύ των τραπεζών έπαιξε ρόλο στη διαμόρφωση των νέων συνθηκών.
Επιχειρηματικά Δάνεια
Κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2024, οι συνολικοί όροι για τη χορήγηση νέων επιχειρηματικών δανείων έγιναν πιο ευέλικτοι σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο. Οι τράπεζες μείωσαν τα επιτόκια και το περιθώριό τους τόσο για τα συνήθη επιχειρηματικά δάνεια όσο και, σε μικρότερο βαθμό, για τα δάνεια υψηλότερου κινδύνου.
Η αλλαγή αυτή αποδίδεται κυρίως στη βελτίωση της γενικής οικονομικής κατάστασης και των προοπτικών, γεγονός που ενίσχυσε την αντίληψη των τραπεζών για μειωμένο κίνδυνο. Ο ανταγωνισμός μεταξύ τραπεζικών ιδρυμάτων αποτέλεσε επίσης έναν παράγοντα, αν και λιγότερο καθοριστικό.
Στεγαστικά Δάνεια
Οι όροι για τη χορήγηση νέων στεγαστικών δανείων χαλάρωσαν το τέταρτο τρίμηνο του 2024, όπως είχε συμβεί και στο δεύτερο τρίμηνο της ίδιας χρονιάς. Καταγράφηκε μείωση των επιτοκίων και του τραπεζικού περιθωρίου τόσο για τα συνήθη στεγαστικά δάνεια όσο και, σε μικρότερο βαθμό, για τα δάνεια υψηλότερου κινδύνου.
Αξιοσημείωτο είναι ότι αυτή η χαλάρωση των όρων για στεγαστικά δάνεια είναι η πρώτη που καταγράφεται από το 2015. Παράλληλα, ο αυξημένος ανταγωνισμός μεταξύ των τραπεζών έπαιξε ρόλο στη μείωση των επιτοκίων και των περιθωρίων.
Καταναλωτικά και Άλλα Δάνεια
Για πρώτη φορά από το πρώτο τρίμηνο του 2018, οι συνολικοί όροι και προϋποθέσεις χορήγησης νέων καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς νοικοκυριά έγιναν πιο ευνοϊκοί. Η έρευνα καταγράφει μείωση των επιτοκίων και του τραπεζικού περιθωρίου τόσο για τα συνήθη καταναλωτικά δάνεια όσο και για εκείνα υψηλότερου κινδύνου.
Αποδοχή Αιτήσεων
Η αναλογία των απορριφθέντων αιτήσεων από επιχειρήσεις για νέα δάνεια μειώθηκε το τέταρτο τρίμηνο του 2024, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά από το δεύτερο τρίμηνο του 2019. Η τάση αυτή αφορά τόσο τις μικρομεσαίες όσο και τις μεγάλες επιχειρήσεις. Αντίθετα, κατά την ίδια περίοδο, το ποσοστό απόρριψης αιτήσεων για νέα δάνεια από νοικοκυριά αυξήθηκε σε όλες τις κατηγορίες δανείων.