By Στην Κύπρο του 2025, τα αστικά λύματα λειτουργούν πλέον ως ένας αδιάψευστος «καθρέφτης» της κοινωνίας, αποτυπώνοντας με επιστημονική ακρίβεια τις πραγματικές συνήθειες χρήσης ναρκωτικών ουσιών. Η πανευρωπαϊκή έρευνα του δικτύου SCORE σε συνεργασία με τον EUDA φωτίζει όχι μόνο τη συνολική εικόνα, αλλά κυρίως τις έντονες διαφοροποιήσεις από πόλη σε πόλη, αποκαλύπτοντας μια δυναμική και μεταβαλλόμενη πραγματικότητα.
Η γενική εικόνα δείχνει ότι η Κύπρος παραμένει κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ωστόσο αυτό δεν μεταφράζεται σε στασιμότητα. Αντίθετα, οι αναλύσεις των λυμάτων καταγράφουν αυξητικές τάσεις σε πολλές ουσίες και, κυρίως, διαφορετικά «προφίλ» χρήσης ανά αστικό κέντρο.
Στη Λευκωσία, η εικόνα καθορίζεται κυρίως από την κάνναβη, η οποία παρουσιάζει σημαντική αύξηση, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική της θέση ως η πιο διαδεδομένη ουσία. Η πρωτεύουσα δεν εμφανίζει ακραίες μεταβολές σε συνθετικά ναρκωτικά, όμως η σταθερή άνοδος της κάνναβης υποδηλώνει μια «κανονικοποίηση» της χρήσης, ιδιαίτερα σε νεότερες ηλικίες.
Η Λεμεσός, αντίθετα, παρουσιάζει την πιο αντιφατική εικόνα. Από τη μία πλευρά, καταγράφεται εκρηκτική αύξηση στην αμφεταμίνη, με άνοδο που αγγίζει το 260%, γεγονός που υποδηλώνει ενίσχυση της χρήσης διεγερτικών ουσιών, πιθανόν συνδεδεμένων με τη νυχτερινή ζωή και τα εργασιακά πρότυπα υψηλής έντασης. Από την άλλη, η πόλη εμφανίζει σημαντική μείωση στην κοκαΐνη (-66%) και στο MDMA, στοιχείο που δείχνει μετατόπιση των προτιμήσεων των χρηστών.
Στη Λάρνακα, οι αναλύσεις αποκαλύπτουν μια διαφορετική δυναμική: η κοκαΐνη αυξάνεται κατά 93%, το MDMA κατά 157% και η μεθαμφεταμίνη κατά 115%. Πρόκειται για μία πόλη όπου οι «ψυχαγωγικές» ουσίες φαίνεται να ενισχύονται ταυτόχρονα, δημιουργώντας ένα πολυπαραγοντικό προφίλ χρήσης που συνδέεται τόσο με την τουριστική δραστηριότητα όσο και με τις τοπικές κοινωνικές συνθήκες.
Η Αγία Νάπα εμφανίζεται ως το πιο «εκρηκτικό» σημείο στον χάρτη. Η μεθαμφεταμίνη αυξάνεται κατά 287% και η αμφεταμίνη κατά 258%, καταγράφοντας τις υψηλότερες αυξήσεις στη χώρα. Η εικόνα αυτή συνάδει με τον χαρακτήρα της περιοχής ως διεθνούς τουριστικού προορισμού έντονης νυχτερινής διασκέδασης, όπου τα διεγερτικά φαίνεται να κυριαρχούν.
Η Πάφος διαφοροποιείται αισθητά, παρουσιάζοντας σχετική σταθερότητα, ιδιαίτερα στην κάνναβη, χωρίς μεγάλες αυξομειώσεις σε άλλες ουσίες. Η εικόνα αυτή ενδεχομένως αντανακλά έναν πιο ήπιο ρυθμό ζωής και διαφορετική τουριστική σύνθεση σε σχέση με άλλες πόλεις.
Σε επίπεδο ουσιών, η ανάλυση αποκαλύπτει σαφείς μετατοπίσεις. Η αμφεταμίνη βρίσκεται σε άνοδο σχεδόν παντού, σηματοδοτώντας μια γενικευμένη στροφή προς διεγερτικά. Η μεθαμφεταμίνη, αν και παραμένει χαμηλή συνολικά, εμφανίζει επικίνδυνες τοπικές εξάρσεις. Η κοκαΐνη παρουσιάζει αντιφατική εικόνα, με πτώση σε ορισμένες πόλεις και έντονη άνοδο σε άλλες, ενώ το MDMA, παρά τη μείωση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εμφανίζει τοπικές αυξήσεις στην Κύπρο. Την ίδια στιγμή, η κάνναβη συνεχίζει τη σταθερή της άνοδο, επιβεβαιώνοντας τη μαζικότητα της χρήσης της, ενώ η κεταμίνη, από σχεδόν ανύπαρκτη στο παρελθόν, αρχίζει να καταγράφεται σε επίπεδα που προσεγγίζουν άλλες ευρωπαϊκές πόλεις.
Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από τη δημοσιογραφική ανάγνωση των δεδομένων είναι ότι δεν υπάρχει μία ενιαία «κυπριακή εικόνα» χρήσης ναρκωτικών. Αντίθετα, διαμορφώνονται πολλαπλές μικρο-γεωγραφίες χρήσης, με κάθε πόλη να αναπτύσσει το δικό της προφίλ. Η Λεμεσός στρέφεται προς διεγερτικά νέας γενιάς, η Λάρνακα ενισχύει τις ψυχαγωγικές ουσίες, η Αγία Νάπα καταγράφει ακραίες αυξήσεις, η Λευκωσία σταθεροποιεί την κάνναβη και η Πάφος διατηρεί μια πιο ήπια εικόνα.
Μέσα από αυτό το πρίσμα, τα αστικά λύματα δεν αποτελούν απλώς επιστημονικό εργαλείο, αλλά ένα ισχυρό δημοσιογραφικό τεκμήριο: μια αθόρυβη αλλά ακριβής καταγραφή των αλλαγών στη συμπεριφορά μιας κοινωνίας που, αν και παραμένει σε χαμηλότερα επίπεδα από την υπόλοιπη Ευρώπη, φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα, πιο σύνθετη φάση χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών.
