By Σημάδια σταθεροποίησης — και σε ορισμένες περιπτώσεις βελτίωσης — καταγράφονται στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα, καθώς αυξάνεται ο αριθμός των συνεπών δανειοληπτών και περιορίζονται τα δάνεια που παρουσιάζουν καθυστέρηση αποπληρωμής πέραν των 90 ημερών. Παράλληλα, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων παρέμεινε αμετάβλητος στο 2,1% τον Νοέμβριο, ίδιος με τον Οκτώβριο, ενώ τον Δεκέμβριο του 2024 βρισκόταν στο 3,1%.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, τα δάνεια με καθυστέρηση άνω των τριών μηνών μειώθηκαν στα €887 εκατ. στο τέλος Νοεμβρίου 2025, έναντι €891 εκατ. τον Οκτώβριο και €1,19 δισ. στο τέλος Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους.
Η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς ότι μόλις πέντε χρόνια πριν, το 2020, τα συγκεκριμένα δάνεια ανέρχονταν στα €3,93 δισ. Πρόκειται για μια σαφή μεταβολή, που αποτυπώνει τόσο την προσαρμογή των τραπεζών όσο και τις προσπάθειες ενός σημαντικού αριθμού δανειοληπτών να παραμείνουν εντός των συμφωνημένων πλαισίων.
Ωστόσο, η καθυστέρηση πληρωμής πέραν των 90 ημερών δεν είναι μια απλή στατιστική ένδειξη. Για τον δανειολήπτη σημαίνει άμεση οικονομική επιβάρυνση, καθώς ενεργοποιείται επιτόκιο υπερημερίας, το οποίο — ανάλογα με το είδος της σύμβασης — μπορεί να εκτοξευθεί. Παράλληλα, μετά το τρίμηνο προστίθενται συχνά έξοδα διαχείρισης της καθυστέρησης, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον οφειλέτη.
Για τις τράπεζες, τέτοιες χορηγήσεις μεταφέρονται στην κατηγορία των μη εξυπηρετούμενων δανείων, γεγονός που συνεπάγεται αυξημένες προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις και, κατ’ επέκταση, μεγαλύτερη δέσμευση κεφαλαίων έναντι μελλοντικών κινδύνων.
Με βάση τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν από την Κεντρική Τράπεζα, οι συνολικές μη εξυπηρετούμενες χορηγήσεις στο τέλος Νοεμβρίου 2025 διαμορφώθηκαν στα €1,06 δισ., επί συνολικού δανειακού χαρτοφυλακίου €51,59 δισ. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο από την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωζώνη, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών.
Παρά τη σημαντική πρόοδο, οι αρμόδιες αρχές υπογραμμίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω μείωση των ΜΕΔ, ώστε η χώρα να συγκλίνει με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Αυτό, όπως σημειώνεται, προϋποθέτει στοχευμένες παρεμβάσεις που θα αγγίζουν τις βαθύτερες αιτίες του προβλήματος. Από το συνολικό ποσό των «κόκκινων» δανείων, €435 εκατ. αφορούν επιχειρήσεις και €393 εκατ. νοικοκυριά.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ανομοιογένεια της προόδου. Τα μικρότερα πιστωτικά ιδρύματα αντιμετωπίζουν εμφανώς μεγαλύτερες δυσκολίες στη διαχείριση των προβληματικών χαρτοφυλακίων τους. Ενδεικτικά, το 2024 ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων στα λιγότερο σημαντικά ιδρύματα έφτασε το 21%, έναντι μόλις 3% στις συστημικές τράπεζες.
Την ίδια ώρα, διαμορφώνεται μια ιδιότυπη πραγματικότητα: τα κόκκινα δάνεια απομακρύνονται από τους ισολογισμούς των τραπεζών, όμως οι κόκκινοι δανειολήπτες παραμένουν ενεργό πρόβλημα στην οικονομία. Οι τράπεζες μείωσαν το «τοξικό» τμήμα των χαρτοφυλακίων τους μέσω πωλήσεων σε εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων, χωρίς όμως να επιλυθεί το ζήτημα για τους ίδιους τους οφειλέτες.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία (30 Ιουνίου 2025), περίπου 70.000 δανειολήπτες έχουν μεταφερθεί σε τέτοιες εταιρείες, με την αξία των σχετικών δανείων να προσεγγίζει τα €19 δισ.
Σημαντικό κεφάλαιο αποτελούν και οι αναδιαρθρώσεις, που στο τέλος Νοεμβρίου ανέρχονταν σε €1,06 δισ., εκ των οποίων €541 εκατ. εξακολουθούν να ταξινομούνται ως μη εξυπηρετούμενα. Όπως προβλέπει η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών, ακόμη και μετά από αναδιάρθρωση, ένα δάνειο παραμένει στην κατηγορία των μη εξυπηρετούμενων για τουλάχιστον 12 μήνες, ακόμη και αν ο δανειολήπτης τηρεί απαρέγκλιτα το νέο πρόγραμμα αποπληρωμής.
Κατά συνέπεια, ένα μέρος των αναδιαρθρωμένων χορηγήσεων εμφανίζεται λογιστικά ως «κόκκινο», παρότι στην πράξη εξυπηρετείται κανονικά — στοιχείο που επηρεάζει την αποτύπωση της συνολικής εικόνας.
