By
Το «φάντασμα» της Οδηγίας Μπολκεστάιν φαίνεται να επανέρχεται πάνω από το εργασιακό πλαίσιο της Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα από νέα νομοθετική πρωτοβουλία που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αφορά τη στήριξη και ανάπτυξη των νεοφυών επιχειρήσεων (start ups).
Το πιο αμφιλεγόμενο σημείο της πρότασης, όπως και στην περίπτωση της Οδηγίας Μπολκεστάιν πριν από περίπου δύο δεκαετίες, αφορά στους όρους εργοδότησης των εργαζομένων, καθώς προβλέπεται να εφαρμόζονται με βάση τη χώρα καταγωγής της επιχείρησης και όχι τη χώρα στην οποία εργάζονται οι υπάλληλοι.
Χώρα καταγωγής
Το συγκεκριμένο ζήτημα (28th regime EU int) αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης στη διήμερη συνεδρία της Εκτελεστικής Επιτροπής της ETUC, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη και την Τετάρτη στις Βρυξέλλες.
Μιλώντας στον «Φ», ο Γενικός Γραμματέας της ΣΕΚ, Ανδρέας Μάτσας, χαρακτήρισε ιδιαίτερα ανησυχητική τη συγκεκριμένη πρόταση, υπογραμμίζοντας ότι θα πρέπει να ανακοπεί πριν οδηγηθεί προς ψήφιση, καθώς –όπως σημείωσε– ανατρέπει τις ισορροπίες στο εργασιακό καθεστώς και έρχεται σε αντίθεση με την ίδια την πολιτική της ΕΕ για ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων.
Όπως εξήγησε ο κ. Μάτσας, στη συνεδρία της ETUC εξετάστηκε το νέο νομοθετικό πλαίσιο που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενίσχυση των start ups. Ωστόσο, μεταξύ των προβλέψεων της πρότασης περιλαμβάνεται και το κομμάτι που αφορά στα εργασιακά δικαιώματα και στους όρους απασχόλησης των εργαζομένων.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, εάν μία εταιρεία είναι εγγεγραμμένη στην Κύπρος αλλά δραστηριοποιείται στην Ισπανία, τότε οι εργαζόμενοι που απασχολούνται στην Ισπανία θα εργοδοτούνται με βάση τους όρους που ισχύουν στην Κύπρο και όχι εκείνους της χώρας στην οποία εργάζονται. Δηλαδή, θα λαμβάνεται υπόψη η χώρα προέλευσης της εταιρείας και όχι η χώρα εργασίας. Όπως τόνισε ο ΓΓ της ΣΕΚ, αυτό ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές ανατροπές στις συλλογικές συμβάσεις, αλλά και σε ζητήματα που αφορούν τις συντάξεις και το γενικότερο εργασιακό καθεστώς.
Οδηγία Μπολκεστάιν
Ο κ. Μάτσας επισήμανε ότι η συγκεκριμένη πρόταση θυμίζει έντονα την περιβόητη Οδηγία Μπολκεστάιν, η οποία είχε προκαλέσει τεράστιες αντιδράσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη πριν από περίπου είκοσι χρόνια.
Υπενθυμίζεται ότι οι επικριτές της Οδηγίας είχαν ως σύμβολο τον λεγόμενο «Πολωνό υδραυλικό», ο οποίος εργαζόταν στις Βρυξέλλες αλλά αμειβόταν με μισθό Πολωνίας.
Ουσιαστικά, η εικόνα αυτή συμβόλιζε τη μεταφορά φθηνού εργατικού δυναμικού από τις ανατολικές προς τις πιο ανεπτυγμένες δυτικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Οδηγία στόχευε στη δημιουργία ενιαίας αγοράς υπηρεσιών, με στόχο τη διευκόλυνση ίδρυσης επιχειρήσεων και παροχής υπηρεσιών μεταξύ κρατών-μελών μέσω περιορισμού της γραφειοκρατίας.
Εκείνο όμως που είχε προκαλέσει τη μεγαλύτερη θύελλα αντιδράσεων και χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως «κοινωνικό πισωγύρισμα», ήταν η διάταξη περί «αρχής της χώρας καταγωγής». Η πρόνοια αυτή προέβλεπε ότι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να δραστηριοποιούνται σε άλλη χώρα εφαρμόζοντας τους εργασιακούς και φορολογικούς κανόνες της χώρας προέλευσής τους.
Τελικά, η Οδηγία εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα τέλη του 2006, αφού προηγουμένως αφαιρέθηκε η επίμαχη πρόνοια που προέβλεπε υπαγωγή των εργαζομένων –συμπεριλαμβανομένων των αποσπασμένων– στη νομοθεσία της χώρας προέλευσης.
Ο ΓΓ της ΣΕΚ ανέφερε ακόμη ότι προτίθεται να ζητήσει το συντομότερο συνάντηση με τον Νίκος Χριστοδουλίδης, ώστε να τον ενημερώσει για τις εξελίξεις και παράλληλα να ζητήσει από την Κυπριακή Δημοκρατία να τοποθετηθεί επίσημα επί του ζητήματος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Όπως σημείωσε ο κ. Μάτσας, η πρόταση βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με στόχο να τεθεί προς ψήφιση είτε το 2026 είτε το 2027.
Πρόσθετα κονδύλια για εργαζόμενους
Πέρα από το επίμαχο αυτό ζήτημα, στην Εκτελεστική Επιτροπή της ETUC συζητήθηκε και το πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 της ΕΕ.
Σύμφωνα με όσα προέκυψαν, το νέο πλαίσιο δημιουργεί προοπτικές αυξημένης οικονομικής στήριξης για εργαζόμενους στην Κύπρο, ιδιαίτερα για ανέργους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα εξασφάλισης ευρωπαϊκών κονδυλίων για δράσεις καταπολέμησης της φτώχειας, ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής, αλλά και διασύνδεσης της κρατικής στήριξης προς ιδιωτικές επιχειρήσεις με προϋποθέσεις που αφορούν την ποιότητα εργασίας και τη συλλογική διαπραγμάτευση.
Ωστόσο, για να αξιοποιηθούν οι συγκεκριμένες δυνατότητες, απαιτείται σχετικό αίτημα από την κυβέρνηση, συνοδευόμενο από συγκεκριμένες πολιτικές και σχεδιασμό για τον τρόπο αξιοποίησης των κονδυλίων. Για τον λόγο αυτό, όπως ανέφερε ο ΓΓ της ΣΕΚ, το θέμα θα συμπεριληφθεί επίσης στην επιστολή που θα αποσταλεί προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, καθώς θεωρείται σημαντική ευκαιρία ενίσχυσης των εργαζομένων.
Τέλος, στη συνεδρία της ETUC συζητήθηκε και η ανάγκη προώθησης νομοθετικού πλαισίου που θα αφορά την ποιότητα στην απασχόληση, δίνοντας έμφαση σε αρχές και προτεραιότητες που σχετίζονται άμεσα με αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, εργασιακή ασφάλεια και συνολική αναβάθμιση της ποιότητας της απασχόλησης.
